จะว่าไปแล้ว คนในสังคมเมืองโดยเฉพาะพวกมนุษย์เงินเดือนอย่างพวกผมใช้เวลาส่วนใหญ่ของชีวิตอยู่กับที่ทำงานมากกว่าอย่างอื่น

“หมอแว่น” เป็นหมออนามัยที่เพิ่งจบการศึกษาจากวิทยาลัยสาธารณสุขแห่งหนึ่งและได้รับการบรรจุมาเป็นเจ้าพนักงานอนามัยที่นี่

ปัจจุบันแนวคิดการวิจัยจากงานประจำ (Routine to Research) หรือ R2R กำลังขยายวงกว้างออกไปสู่สถาบันการศึกษาและหน่วยงานด้านการสาธารณสุข

เอกสารประกอบการประชุมศุกร์เสวนา 24 กรกฎาคม 2552

บทความ ตั้งคำถามกับการกล่าวอ้างว่าความรู้ทางการแพทย์เป็นไปเพื่อการเยียวยาความเจ็บป่วยของผู้คน เป็นความรู้ที่เป็น "ความจริงแท้" "เป็นสากล" และ "ปราศจากเงื่อนไขทางวัฒนธรรมใดๆ" การอ้างเช่นนี้เป็นจริงละหรือ โดย ทพ.อติศักดิ์ จึงพัฒนาวดี คณะทันตแพทย์ศาสตร์ ม.เชียงใหม่ คลิกอ่านเพิ่มเติม

บทความชิ้นนี้ ท้าทายกับการที่อารมณ์ถูกกันออกไปจากวิธีคิดแบบวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะวิทยาศาสตร์สุขภาพ ที่เก็บกดอารมณ์ของเจ้าหน้าที่คนทำงานไว้ไม่ให้แสดงออก อารมณ์กลายเป็นสิ่งอันต้องห้าม หนำซ้ำบอกว่าเป็นอคติ นำมาซึ่งความไม่เป็นกลางภายใต้วิธีการทำงานแบบวิทยาศาสตร์สุขภาพ คลิกอ่านเพิ่มเติม

การบรรยาย เริ่มต้นจากการสืบสาวให้เห็นจุดหักเหของรากฐานทางปรัชญาที่สุนทรียศาสตร์และวิทยาศาสตร์แยกจากกัน จนวิทยาศาสตร์กลายเป็นแม่แบบหนึ่งเดียวที่มนุษย์เราใช้คิด ใช้ตรวจสอบความจริง เมื่อการพิสูจน์ความจริงขาดไร้ซึ่งสุนทรียศาสตร์ อารมณ์ ผัสสะ ความรู้สึก จึงขาดหายไปจากชีวิตของผู้คน ไม่นับว่าเป็นความจริง เพราะยากที่วิธีการทางวิทยาศาสตร์จะตรวจสอบได้ ตอนท้ายของการบรรยาย นพ.โกมาตร ได้เสนอว่าเราจะปรับปรุงสิ่งแวดล้อม เช่น ภูมิสถาปัตย์ แสง สี เสียง ในชีวิตการทำงานประจำวันอย่างไร เพื่อที่จะดึงสุนทรียภาพกลับมาในชีวิตและเพื่อที่เราจะไม่กลายเป็นคนที่แข็งทื่อและด้านชากับอารมณ์ความรู้สึกทั้งของตัวเองและผู้ป่วย คลิกอ่านเพิ่มเติม

การวิจัยเชิงคุณภาพ อาจไม่ได้ยากอย่างที่เราคิด หากเราเริ่มต้นตั้งแต่เข้าใจรากฐานทางปรัชญาของการทำวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเป็นตัวกำกับวิธีการตั้งประเด็น การตั้งคำถาม การเก็บข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ซึ่งมีลักษณะของการแสวงหาความรู้ที่แตกต่างจากการวิจัยเชิงปริมาณ คลิกอ่านเพิ่มเติม

ศักยภาพและบทบาทอสม.จะเป็นอย่างไร ภายใต้บริบทสังคมไทยที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และสถานการณ์ภัยคุกคามสุขภาพใหม่ คลิกอ่านเพิ่มเติม

 บทความนำเสนอถึงเหตุผลและความจำเป็นที่เราต้องหันมาคิดใหม่อย่างจริงจังเกี่ยวกับการสาธารณสุขมูลฐาน แนวคิดและหลักการสาธารณสุขมูลฐานได้มีการพัฒนาต่อยอดเป็นแนวทางการพัฒนาสุขภาพใหม่ๆ ในบริบททางการเมือง สังคม เศรษฐกิจ ปัจจุบันอย่างไร และทิศทางการพัฒนาสุขภาพชุมชนภายใต้บริบทกระแสความเปลี่ยนแปลงปัจจุบัน คลิกอ่านเพิ่มเติม

เรื่องเล่าจากกระบวนการสุนทรียสาธกแสดงให้เห็นว่า เราสามารถที่จะสร้างคุณค่าให้กับบริการปฐมภูมิได้ ซึ่งก็คือการสร้างคุณค่าของความเป็นมนุษย์ให้กับบริการปฐมภูมิ (Humanistic value) ซึ่งตรงจุดนี้เป็นเสน่ห์ของบริการปฐมภูมิ และการพัฒนาระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิจำเป็นต้องสร้างจากจุดแข็ง ซึ่งมีรากฐานทางปรัชญาการมองสุขภาพอีกลักษณะหนึ่งที่ไปพ้นจากการครอบงำของกรอบกระบวนทัศน์สุขภาพกระแสหลัก หรือชีวการแพทย์ คลิกอ่านเพิ่มเติม

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการแก้ไขปัญหาเบาหวานในชุมชน ที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ย และเพิ่มคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยเบาหวานได้

บทความโดย ภก.ศุภรักษ์ ศุภเอม ฝ่ายเภสัชกรรมชุมชน รพ.อุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น นักวิจัย on the job training รุ่น 1 คลิกอ่านเพิ่มเติม

ผมรู้จัก ศาสตราจารย์โคโซ ฮิรามัตสึ กับคุณเคอิโกะ โทริโกเอะ สองสามีภรรยาชาวญี่ปุ่นมากว่า 5 ปีแล้ว ผมคิดว่าทั้งสองเป็นคู่สามี ภรรยาที่ศึกษาเรื่องเสียงและโสตนิเวศน์ (Acoustic Ecology) ในมิติที่ลุ่มลึก ละเอียดอ่อนและน่าสนใจที่สุดในโลก

เมื่อครั้งทำงานอยู่ในชนบท ผมเคยเห็นแม่หลังคลอดหลายคนเอาลูกน้อยนอนในอู่หรือไม่ก็ใช้กระด้งใบใหญ่ที่ มีผ้าปูรองไว้เป็นที่นอนของลูก ถ้าเป็นทารกเพศชายในอู่หรือกระด้งก็มักมีสมุดกับหนังสือหรือปากกาดินสอ ส่วนเด็กผู้หญิงก็จะมีเครื่องเย็บปักถักร้อยวางไว้ที่ข้างที่นอนเด็กด้วย

ภูมิปัญญาปฏิบัติกับชุมชนแห่งการฟื้นฟู
ระบบการแพทย์สัมพันธ์และผูกพันธ์กับระบบวัฒนธรรมซึ่งทำหน้าที่ให้คุณค่า และความหมาย รวมทั้งจัดความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ ในสังคม ระบบการแพทย์ที่แตกต่างกันจึงให้ความหมายของความเจ็บป่วยและจัดความสัมพันธ์ ระหว่างผู้ป่วยและผู้ให้การบำบัดรักษาแตกต่างกันไป

คิดสลับขั้ว โดยโกมาตร จึงเสถียรทรัพย์

สมัยที่ยังเป็นนักศึกษาในมหาวิทยาลัย ผมไม่ค่อยได้กลับไปเยี่ยมบ้านเกิดบ่อยนัก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะพอเข้าเรียนในรั้วมหาวิทยาลัยก็ไปเกี่ยวพันกับเรื่อง กิจกรรมนักศึกษา

ผมมีโอกาสพูดคุยกับคุณพฤ โอ่โดเชาและคุณพ่อ คือ พะตี จอนิ ในการประชุมกลุ่มจิตวิวัฒน์เมื่อวันที่ 21 มกราคม ที่ผ่านมา

ประวัติวีรบุรุษไซร้ เตือนใจ เรานา
ว่าอาจจะยังชนม์ เลิศได้
และยามจะบรรลัย ทิ้งซึ่ง
รอยบาทเหยียบแนบไว้ แทบพื้นทรายสมัย